Tuesday, August 21, 2012

ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಮಹಾನ್ ಗುರು


          ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮಹಾನ್ ಗುರು. ಅವರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ಕಲಾವಿದರು ಗುರುವಿನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅಳಿದು ಮೂರು ದಶಕ ಮೀರಿದರೂ ಅವರ ಹೆಸರು ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದೆ,' ಎಂದು ಪತ್ರಕರ್ತ, ಕಲಾವಿದ, ಅಂಕಣಕಾರ ನಾ. ಕಾರಂತ ಪೆರಾಜೆ ಹೇಳಿದರು.

         ಅವರು ಈಚೆಗೆ ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚ್ಯಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ) ಕುರುಡಪದವು ಇದರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಆರನೇ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ 'ದೇವಿ ಭಟ್ರು' ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರಾದ ಮುಳಿಯಾಲ ಭೀಮಭಟ್ಟರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

        ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪ್ರೊ: ವಿ.ಬಿ.ಅರ್ತಿಕಜೆಯವರು ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕಲಾ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾ, 'ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಸಮಗ್ರ ಕಲಾವಿದ. ನಿರಂತರ ಪ್ರಯೋಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದವರು. ಉಭಯತಿಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವರು. ದೇಶದುದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಂಪನ್ನು ಬೀರಿದವರು,' ಎಂದರು.    
          ಪುಣಚ ದೇವಿನಗರದ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪುತ್ತೂರು ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಸ್.ಆರ್.ರಂಗಮೂರ್ತಿ ವಹಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕಲಾದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಂಮಾನಿತರಾದ ಮುಳಿಯಾಲ ಭೀಮಭಟ್ಟರನ್ನು ಶಾಲು, ಹಾರ, ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು, ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.      

          ಶ್ರೀದೇವಿ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಯಶ್ಯಾಮ ನೀರ್ಕಜೆ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಶುಭಾಶಂಸನೆ ಮಾಡಿದರು. ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚ್ಯಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕುರಿಯ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

          ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಜಿ.ಕೆ. ಭಟ್ ಸೇರಾಜೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೈದು, ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಚ್ಯಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಕುರಿಯ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ವಂದಿಸಿದರು. ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಗಂಗಾ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಟ್ರಸ್ಟಿನ ವತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಮದ್ದಳೆಯನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

          ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತ ಕುರಿಯ ಗಣಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ 'ವೀರಮಣಿ ಕಾಳಗ' ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು. ಸೂರಿಕುಮೇರು ಗೋವಿಂದ ಭಟ್, ಶಿವರಾಮ ಜೋಗಿ, ಜಗದಾಭಿರಾಮ ಪಡುಬಿದ್ರಿ. ಸರವು ರಮೇಶ ಭಟ್.. ಮೊದಲಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಕುರಿಯ ಸಂಮಾನಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾದ 'ದೇವಿ ಭಟ್ರು'

          "ಐದನೇ ತರಗತಿ ಫೈಲ್ ಆಗಿ, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಹೋಟೆಲ್ ಸೇರಿದ್ದೆ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅನ್ನ, ವಸತಿ, ವಿದ್ಯೆ ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸಿದರು, ಎನ್ನುವಾಗ ಕಳೆದ ಕಾಲ ನೆನಪಾಗಿ ಮುಳಿಯಾಲ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರ ಕಣ್ಣು ಆದ್ರ್ರವಾಯಿತು.  

          'ದೇವಿ ಭಟ್ರು' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಶತಾಯುಷ್ಯ ಪೂರೈಸಲು ಇನ್ನು ಕಾಲೇ ಶತಮಾನ. 'ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡುವ, ಆಡುವ ದಿನಮಾನಗಳು ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಭಕ್ತಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆಡಂಬರ ಮೇಳೈಸಿವೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಮಾತಿಗಿಳಿದರು.

          ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ರೋಚಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ನಾನು ಅಂಬೆಗಾಲಿಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಿರಿಯ (ಅಜ್ಜ) ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು ಎತ್ತಿ, ಮುದ್ದಾಡಿ 'ಇವನಿಗೆ ಭೀಮನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಡಿಸದೆ ನಾನು ದೂರವಾಗಲಾರೆ' ಎಂದಿದ್ದರಂತೆ. ಒಂದಷ್ಟು ಸಮಯದ ಬಳಿಕ ಇವರು ಭೀಮನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ ಮರುದಿವಸ ಇವರ ತಂದೆ ಶಿವೈಕ್ಯರಾದರಂತೆ!

          ಮುಳಿಯಾಲ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರ ತಂದೆ ಕೇಚಣ್ಣ (ಕೇಶವ) ಭಟ್ಟರು ವೇಷಧಾರಿ. ಅಜ್ಜ, ಪಿಜ್ಜ .. ಹೀಗೆ  ಕಲಾವಿದ ವಂಶ.  ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಟ ನೋಡುವುದು ಬಾಲ್ಯಾಸಕ್ತಿ. ಕಲಾವಿದನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲವಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ ಕುರಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಮಿತ್ತನಡ್ಕದ (ಕನ್ಯಾನ ಸನಿಹ) ತನ್ನ ಗರಡಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೋ, ಅಂದಿನಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದರು.

          1951ರಲ್ಲಿ ಕುರಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಸಂಚಾಲಕತ್ವದ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳದಿಂದ 'ಕಲಾವಿದ'ನ ಪಟ್ಟ. ಕೋಡಂಗಿ, ಬಾಲಗೋಪಾಲ, ಮುಖ್ಯಸ್ತ್ರೀವೇಷ, ಪೀಠಿಕೆ ವೇಷ.. ಹೀಗೆ ಹಂತಹಂತ ಕಲಿಕೆ. ತನ್ನ ವೇಷದ ಬಳಿಕ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತು ಬಣ್ಣದ ಮಾಲಿಂಗನವರ, ಕರ್ಗಲ್ಲು ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಭಟ್ಟರ, ಕುರಿಯದವರ ವೇಷಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಾಟ್ಯಗಾರಿಕೆ, ಆರ್ಥಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ-ಕೇಳಿ ಅಭ್ಯಾಸ.  'ನನಗೆ ಓದಿದ ಅನುಭವ ಕಡಿಮೆ, ನೋಡಿದ ಅನುಭವ ಜಾಸ್ತಿ' ಎನ್ನಲು ಅವರಿಗೆ ಮುಜುಗರವಿಲ್ಲ.

          ಏಳು ವರುಷ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳದ ತಿರುಗಾಟ. 1958ರಿಂದ ಕಟೀಲು ಮೇಳ. ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗದ 'ಶ್ರೀದೇವಿ'ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು 'ಒಲಿಸಿಕೊಂಡ' ಮುಳಿಯಾಲದವರು ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ದೇವಿ ಭಟ್ರು' ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತ. ನನ್ನ ದೇವಿ ಪಾತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಪೊಳಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಚಿಕ್ಕ-ಚೊಕ್ಕ-ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೊಳಲಿಯವರಿಂದ ಕಲಿತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಗೌರವಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು' ಎಂದು ವಿನೀತರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

          ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮೀಳೆ, ಶಶಿಪ್ರಭೆ, ಮೀನಾಕ್ಷಿಯಂತಹ ಗಂಡುಗತ್ತಿನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರೆದ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರು; 'ಅತಿಕಾಯ, ತಾಮ್ರಧ್ವಜ, ಕರ್ಣ, ದ್ರುಪದ, ಕೃಷ್ಣ, ಹನುಮಂತ' ಹೀಗೆ ರಂಗದ ಬಹುತೇಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ವ-ನಿರ್ಮಿತ ಮಿರುಗು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೀತೆ, ದಮಯಂತಿ, ಚಂದ್ರಮತಿ, ದ್ರೌಪದಿ..ಯಂತಹ ಗರತಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲೀಸಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

'       ಶ್ರೀದೇವಿ' ಪಾತ್ರ ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸುವಂತಹುದು. ಶರೀರ, ಶಾರೀರ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಶೃದ್ಧೆ, ಭಕ್ತಿ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದ ಸಿಹಿಪಾಕ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಗರಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಸಿಹಿಯೂ ಇಲ್ಲ! ಹಿತ-ಮಿತ. ಹಾಗಾಗಿ ಪಾತ್ರಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ. 'ಪ್ರಸಂಗ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಒಮ್ಮೆ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೆ ಮತ್ತೆ ಏಳುವುದು ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭರ ವಧೆಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ಮಧ್ಯೆ ಎದ್ದು ಆಚೀಚೆ ಹೋಗುವ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

         ಕುಂಡಾವು ಮೇಳದ ಒಂದು ವರುಷದ ತಿರುಗಾಟದ ಬಳಿಕ ಪುನಃ ಐದು ವರುಷ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮೇಳ. 1979ರಿಂದ 1990ರ ತನಕ 'ಸುಂಕದಕಟ್ಟೆ ಮೇಳ'ದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯ. ಈ ಮೇಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರ ಶ್ರಮವಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ, ಅನ್ಯ ಭಾಷಿಗರಿಗೂ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸವಿಯನ್ನು ಉಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಭೀಮ ಭಟ್ಟರು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕುರಿತ ಒಂದೆರಡು ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಹಾಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.   

           ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರು 1991ರಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿದರು. ಈಚೆಗೆ ಒಂಭತ್ತು ವರುಷಗಳಿಂದ ಕಾಂತಾವರ ಶ್ರೀ ಕಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ದುಡಿತ. 'ಡಾ.ಜೀವಂಧರ ಬಲ್ಲಾಳರು ನನಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದರು. ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ನ, ಸೂರು ನೀಡಿ ಆಶ್ರಯ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

         ತನ್ನ ತಿರುಗಾಟದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಟ್ಟರು ಹೇಳುವಾಗ ವಿಷಾದವಿಲ್ಲ. ಸಂಕಟವಿಲ್ಲ. ನೋವಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಯೋಮಾನ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. 'ನೋಡಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಕಲಿಸಿದ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಭಂಗಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಶಿವ ತಾಂಡವ ಒಂದು ಭಂಗಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಮನಸ್ಸೇನೋ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು, ಆದರೆ ದೇಹ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ!

         ಮಡದಿ ಲೀಲಾವತಿ. ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು. ವಿವಾಹಿತೆ. 'ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಾನು ಶ್ರೀಮಂತನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಾನು ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀಮಂತ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 'ತನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಹೇಗೋ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುದ್ದಿಯೇ ಬೇಡವಪ್ಪಾ..' ಮುಂತಾದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವ-ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಭೀಮ ಭಟ್ಟರೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿಲ್ಲ.

          ಕುರಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ಮುಳಿಯಾಲ ಭೀಮ ಭಟ್ಟರ ಕಲಾ ಸೇವೆಗೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ಪುಣಚ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ವಿದ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಹ್ನ 'ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವ' ಸಂದರ್ಭದ 'ಗೌರವ ಸಂಮಾನ'.

Monday, July 30, 2012

ಯಕ್ಷಸುದ್ದಿ

* ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಈ ಸಾಲಿನ 'ಸಾಮಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗೆ ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತ ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕುಡ್ಲದ ಡಾನ್ ಬಾಸ್ಕೋ ಸಭಾಭವನದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 1 ರಂದು ಸಂಜೆ 5.30ಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಪೂರ್ವರಂಗ (ಸಭಾಲಕ್ಷಣ ಸಹಿತ) ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿಯವರಿಂದ 'ಹಿಡಿಂಬಾ ವಿವಾಹ-ಗರುಡ ಗರ್ವಭಂಗ' ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಲಿದೆ.

* ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದ ಬೇತಕುಂಞ್ಞ ಕುಲಾಲರಿಗೆ ಈ ಸಾಲಿನ ದೋಗ್ರಪೂಜಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮೂಲ್ಕಿ, ಕುತ್ಯಾಳ, ಸೌಕೂರು, ಕುಂಡಾವು, ಕೊಲ್ಲೂರು, ಆದಿಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಸುಂಕದಕಟ್ಟೆ.. ಮೊದಲಾದ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿದ ಕುಲಾಲರಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 1 ರಂದು ಸಂಜೆ ಪುರಭವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ.

ವರದಿ

* ಬೆಳುವಾಯಿಯ ಶ್ರೀ ಯಕ್ಷದೇವ ಮಿತ್ರ ಕಲಾ ಮಂಡಳಿಯ ಹದಿನೈದನೇ ವರುಷದ 'ಯಕ್ಷಾಂತರಂಗ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭವು ನಿನ್ನೆ (ಜುಲೈ 29) ಮೂಡಬಿದಿರೆ ಸಮಾಜ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತ ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ವೇಷಧಾರಿ ಸಂಪಾಜೆ ಶೀನಪ್ಪ ರೈಯವರನ್ನು ಸಂಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

* ಕುಂಬಳೆಯ ಕಣಿಪುರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಣಿಪುರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆರನೇ ವರುಷದ 'ಶೇಣಿ ಸಮ್ಮಾನ್' ಸಮಾರಂಭವರು ಕಾಟುಕುಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 29ರಂದು ಜರುಗಿತು. ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತ ಕಾಟುಕುಕ್ಕೆ ಕೊರಗಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ ಇವರಿಗೆ ಸಾಲಿನ ಶೇಣಿ ಸಮ್ಮಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

Monday, June 25, 2012

ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಭಾಸ್ಕರ ಬಾರ್ಯ

           ಕಲಾವಿದ, ಸಂಘಟಕ, ಪ್ರವಚನಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಶ್ರೀ ಭಾಸ್ಕರ ಬಾರ್ಯ ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಘನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರವು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎಲ್.ಸಾಮಗರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
          ಭಾಸ್ಕರ ಬಾರ್ಯರು ವಿವಿಧ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೊಸೈಟಿ (ರಿ) ಇದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.  ಬೊಳ್ವಾರಿನ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ಪುತ್ತೂರು ಶಿವಳ್ಳಿ ಸಂಪದದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಈಚೆಗಷ್ಟೇ ನಿಯುಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ - ಪುತ್ತೂರು ದ್ರಾವಿಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಪುತ್ತೂರಿನ ನಾಡಹಬ್ಬ ಸಮಿತಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಮಾಜಿ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಿಯ ಸಂಘದ ಆಧ್ಯಕ್ಷ.
          ಎಡನೀರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಮಿತಿ, ಮೂಡಂಬೈಲು 75 ಸಮಾರಂಭ, ಶೇಣಿ ನೆನಪು, ಸಾಮಗದ್ವಯ ಸಂಸ್ಮರಣೆ, 'ಆಂಜನೇಯ 40'ರ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಸಂಭ್ರಮ, ಸರಣಿ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಮೊದಲಾದ ಗುರುತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಾರ್ಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಂಪರೆಯ ಅರ್ಚಕ ಮನೆತನ ಇವರದು.  
          ಬಾರ್ಯರ ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಮಾನಗಳು ಅರಸಿ ಬಂದಿವೆ. ಉಂಡೆಮನೆ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ಸ್ನೇಹ ಸಂಗಮ ರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲಕರ ಸಂಘ, ದೇಂತಡ್ಕ ಶ್ರೀ ವನದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಜೋಗಿ ಸುಧಾರಕರ ಸಂಘ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಮಾನಿಸಿವೆ. ತನ್ನ ತೀರ್ಥರೂಪರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 'ಬಾರ್ಯ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ನೂರಿತ್ತಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವರುಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವಿವಿಧ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
          ಪ್ರತಿಭಾ ಕಾರಂಜಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಬಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಗತಿಯ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ' ನೆಗಳ್ತೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಯುವಕ ಮತ್ತು ಯುವತಿ ಮಂಡಲಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈಚೆಗೆ ಪುತ್ತೂರಿನ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಳದ ಜಾತ್ರಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಪುತ್ತೂರಿನ ಬೊಳುವಾರಿನ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಶಕ್ತಿ ಫೈನಾನ್ಸ್ (ರಿ) ಇದನ್ನು ಬಾರ್ಯರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Friday, June 8, 2012

ಹಿರಿಯ 'ಚೌಕಿ' ಕಲಾವಿದ - ಕೂಡ್ಲು ಶಂಭು ಬಲ್ಯಾಯ

ಹವ್ಯಾಸಿ ತಂಡಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಹಿಂದೆ ನೇಪಥ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ದುಡಿಮೆ ಅಜ್ಞಾತ. ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ದಾನವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸುಭಲಿಗರು. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ 'ಚೌಕಿ ಕೆಲಸ'ದ ಸಾರಥ್ಯ ಹೊತ್ತ ಕರ್ಮಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಿರಿದು. ಒಮ್ಮೆ ಚೌಕಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಮತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಅಲೌಕಿಕ ಸಂಬಂಧ!

ಕೂಡ್ಲು ಶಂಭು ಬಲ್ಯಾಯರು (ಶಂಭಣ್ಣ) ಹಿರಿಯ ನೇಪಥ್ಯ ಕಲಾವಿದ. ಮೇ 16 ರಂದು ಅವರ ಮರಣ ವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಒಡನಾಟದ ಕ್ಷಣಗಳು ಮಿಂಚಿ ಮರೆಯಾದುವು. ಕಾಸರಗೋಡು ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಟಗಳ ಸುದ್ದಿ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಬಲ್ಯಾಯರನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

ಚೌಕಿಯ ದುಡಿಮೆಗಾರರೂ ಕಲಾವಿದರು. 'ಡ್ರೆಸ್ ಕಟ್ಟುವವರು, ಚೌಕಿಯವರು' ಎಂಬುದು ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು. ಯಾರೋ ಬಂದು ಚೌಕಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವೇಷಗಳಿಗೆ ಡ್ರೆಸ್ ಕಟ್ಟುವವನಿಗೆ ಯಾವ ವೇಷ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಂಗಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಅರಿವು ಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪುರಾಣ ಜ್ಞಾನ ಬೇಕು. ರಂಗದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬೇಕು. ವೇಷಧಾರಿಯಾದರೆ ಕೆಲಸ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಮಾತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಆಡಿದ್ದ ಶಂಭಣ್ಣನ ಮಾತು ಮರೆತು ಬಿಡುವಂತಹುದಲ್ಲ. ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಟಗಳ ಚೌಕಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 'ಶಂಭಣ್ಣ'ನಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ.

ವೃತ್ತಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಟ್ಟರಾಯಿತು, ಸ್ವತಃ ತೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ. ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವಲ್ಲಿಂದ ಡ್ರೆಸ್ ಕಟ್ಟುವ ವರೆಗೆ ಅವಲಂಬನೆ ಬೇಕು. ಇಂತಹ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ವಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ನೇಪಥ್ಯ ಕರ್ಮಿಗಳು. 'ಡ್ರೆಸ್ ಸರಿಯಿಲ್ಲ, ಕಿರೀಟ ಮಸುಕಾಗಿದೆ. ಗೆಜ್ಜೆಯ ಹಗ್ಗಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿದೆ..' ಮೊದಲಾದ ಗೊಣಗಾಟಗಳಿಗೆ ಮೌನದಿಂದಲೇ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ. ಶಂಭಣ್ಣ 'ವೈವಿಧ್ಯಮಯ' ಗೊಣಗಾಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಲಾವಿದ.

ತನ್ನ ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಬಲ್ಯಾಯರು ಮಧೂರು ಮೇಳದಿಂದ ಅಲ್ಪ ಕಾಲದ ತಿರುಗಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕುತ್ಯಾಳ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ವ್ಯವಸಾಯ. ಮಾಳಂಗಾಯ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ವೇದಮೂರ್ತಿ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಭಟ್.. ಇವರ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ದೆ ಮೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಡಾ.ಶೇಣಿಯವರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಕೂಡ್ಲು ಮೇಳದಿಂದಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಚಲನೆ ಬಂತು. ಪೂರ್ವರಂಗದ ಅಭ್ಯಾಸ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಡಾ.ಶೇಣಿಯವರ 'ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿ' ಪಾತ್ರದ ಜತೆ ಶಂಭು ಬಲ್ಯಾಯರದ್ದು 'ಉಸ್ಮಾನ್' ಹಲವಾಗಿವೆ. ಮೂರರ ತನಕ ಶಾಲಾಭ್ಯಾಸದ ಶಂಭಣ್ಣ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಕಲಿತುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನನುಕೂಲಗಳಿಂದ ಮೇಳ ತಿರುಗಾಟಕ್ಕೆ ನಿಲುಗಡೆ. ಬದುಕಿಗಾಗಿ ನೇಯ್ಗೆ ವೃತ್ತಿ. ರಾತ್ರಿ ಹಾಸ್ಯ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಭಾಗಿ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ನೇಪಥ್ಯ ಕರ್ಮಿಯಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಮೇಳ ಅನುಭವಗಳ ನೇರ ಅನುಭವ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.

ಶಂಭಣ್ಣ ಚೌಕಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಚೌಕಿ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಒಪ್ಪ-ಓರಣ. ಚಿಟ್ಟೆಪಟ್ಟಿ, ಗೆಜ್ಜೆ, ಇಜಾರು, ಸಾಕ್ಸ್, .. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿರಬೇಕೋ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಮೇಯ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಿರೀಟ ಶಿರದಲ್ಲಿ ಆಧರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಲು 'ಚಿಟ್ಟೆಪಟ್ಟಿ' ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಗಿಯಾದರೆ, ವೇಷವು ಚೌಕಿಯಲ್ಲೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ! ಸಡಿಲವಾದರೆ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗಲೇ ಕಿರೀಟ ಕರದೊಳಗೆ! ಈ ಬಿಗಿಯ ಸಮನ್ವಯ ಶಂಭಣ್ಣನಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರು ಶಂಭಣ್ಣನಲ್ಲಿಯೇ ಚಿಟ್ಟಿಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಸಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿವಸಗಳಿದ್ದುವು.

ಮೇಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಾದರೆ ಸಾಕು, ಸಂಘಟಕರಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಸಂಗದ 'ಭೈರಾಗಿ', ಇಂದ್ರ್ರಜಿತು ಕಾಳಗದ 'ಜಾಂಬವ' ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾಸ್ಟರ್ಪೀಸ್! ಈ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿದ್ದರೆ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರಿಗೇ ಮೀಸಲು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಂತಾದರೆ ಕೆರಳಿದ ಘಟನೆಗಳೂ ಇವೆ! ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಲಾವಿದರು ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಚೌಕಿಯ ಕೆಲಸದ ಜತೆಜತೆಗೆ ಶಂಭಣ್ಣ ಸರಿದೂಗಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು.

ಶಂಭಣ್ಣ ಯಕ್ಷಗಾನದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರಲ್ಲ. ಅಹಂಕಾರ ದರ್ಪಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಡತನದ ಬದುಕು. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಭಯ - ಭಕ್ತಿಯ ಸಮನ್ವಯದ ಪಾಕ. ರಂಗವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಚೌಕಿಯ ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನು 'ಆಗದು' ಎಂದು ದೂರವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಘಟಕರ ಎದುರು ತನಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂಭಾವನೆಯ ಕವರನ್ನು ಶಂಭಣ್ಣ ಎಂದೂ ಒಡೆದು ನೋಡಿದವರಲ್ಲ! ಬದುಕಿನ ಉತ್ತರಾಪಥದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶ್ರವಣಶಕ್ತಿ ಮೊಟಕಾಗಿತ್ತು. 'ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಚೌಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ವಾ' ವಿನೋದವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಅವರ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಖೇದವಿದೆಯಲ್ವಾ.

ಕೂಡ್ಲು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವರ ಪರಮ ಭಕ್ತ. ವಾರ್ಶಿಕ ಮಹೋತ್ಸವದಂದು ದೇವರೆದುದು ಕೃಷ್ಣ ವೇಷತೊಟ್ಟು ಕುಣಿದರೆ ಇಹವನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು! ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡ್ಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸ. ಪತ್ನಿ ಗಿರಿಜಾ. ಮೂವರು ಗಂಡು, ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು. ಮಧೂರು ಉಳಿಯ ಶ್ರೀ ಧನ್ವಂತರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಸಂಘ, ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲ ಮೇಳಗಳಿಗೆ ಶಂಭು ಬಲ್ಯಾಯರು ಖಾಯಂ ನೇಪಥ್ಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಾರೀರಿಕ ಅಸೌಖ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಚೌಕಿಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಶಂಭು ಬಲ್ಯಾಯರು 'ಯಕ್ಷಗಾನದ ಚೌಕಿಗೆ ಮಾನ' ತಂದ ಕಲಾವಿದ. ಅಗಲಿದ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರ ನಮನ.

Monday, May 14, 2012

ಮೂಡಂಬೈಲು-ಗಾಂಧಿ ದಾರಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿ




"ಮೂಡಂಬೈಲು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಹರ್ನಿಶಿ ದುಡಿದವರು. ಕೈತುಂಬಾ ಸಂಬಳ ಬರುವ ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದರೂ ಅದರತ್ತ ನೋಡದೆ ತನ್ನೂರಿನ ಏಳ್ಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಎಂದು ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಸಚಿವರಾದ ಡಾ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ ಹೇಳಿದರು.

          ಅವರು ಮೇ.13ರಂದು ಪುತ್ತೂರಿನ 'ನಟರಾಜ ವೇದಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಖ್ಯಾತ ಅರ್ಥದಾರಿ ಮೂಡಂಬೈಲು ಸಿ. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ 'ಎಪ್ಪತ್ತೈದರ ಸಂಭ್ರಮ'ದ ಸಂಮಾನ  ಸಮಾರಂಭದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, 'ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ವಿದ್ವತ್ ಪರಂಪರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು' ಎಂದರು.

          ಮೂಡಂಬೈಲು ಸಿ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ರಿ) ಮತ್ತು ಮೂಡಂಬೈಲು 75 ಸಂಮಾನ ಸಮಿತಿ ಪುತ್ತೂರು ಇವರ ಜಂಟಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳನ್ನು ಶಾಲು, ಹಾರ, ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು, ಕನಕದುಂಗುರ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸ್ಮರಣಿಕೆ, ಸಂಮಾನ ಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಸಂಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಗುರು ವಿದ್ವಾನ್ ಪೆರ್ಲ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟರು ಆಶೀರ್ವಾದ ಪೂರ್ವಕ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಹರಿಸಿ, ಸಂಮಾನಿಸಿದರು. ಸಂಮಾನಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, 'ಕಲಾವಿದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಗೌರವ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಲ್ಲಬೇಕು' ಎಂದರು. ಶ್ರೀಮತಿ ಪದ್ಮಾ ಕೆ.ಆಚಾರ್ಯ ಸಂಮಾನ ಪತ್ರವನ್ನು ವಾಚಿಸಿದರು. ಬಳಿಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಹಾರಾರ್ಪಣೆ ನಡೆಯಿತು.

          ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಅರ್ಥದಾರಿ ಡಾ.ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿಯವರು, ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರೊಂದಿಗಿನ ನಾಲ್ಕು ದಶಕದ ತಮ್ಮ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಸೋದಾಹರಣ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಹೊಸನಗರ ಮೇಳದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ, ಅರ್ಥದಾರಿ, ಸಂಘಟಕ ಉಜಿರೆ ಅಶೋಕ ಭಟ್ಟರು ಮೂಡಂಬೈಲು ಅವರ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ಸೊಗಸನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. 

          ಅಭ್ಯಾಗತರಾಗಿ ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಕೆ.ಟಿ.ಶೈಲಜಾ ಭಟ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯ ಎಸ್.ಆರ್.ರಂಗಮೂರ್ತಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಎಪ್ಪತ್ತೈದರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಶುಭಹಾರೈಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಪುನರೂರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಕಚೇರಿ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕೆ.ಮೋಹನ್ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ ಡಾ.ರಮಾನಂದ ಬನಾರಿಯವರು ಶುಭಾಶಂಸನೆ ಮಾಡಿದರು.

          ಸಂಮಾನ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆ.ಸೀತಾರಾಮ ರೈ ಸವಣೂರು ಇವರಿಂದ ಸ್ವಾಗತ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಿ.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ. ಸಂಮಾನ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಭಾಸ್ಕರ ಬಾರ್ಯರಿಂದ ವಂದನಾರ್ಪಣೆ. ಅಡಿಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕ ನಾ. ಕಾರಂತ ಪೆರಾಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಮಾನ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ದಿವಾಕರ ಗೇರುಕಟ್ಟೆಯವರು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಗೌರವ ಗ್ರಂಥ ಅನಾವರಣ

          'ಮೂಡಂಬೈಲು ಶಾಸ್ತ್ರಿ 75' ಗೌರವ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾರಿಗೆ ಆಯಕ್ತ ಟಿ.ಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, 'ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವ-ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಎತ್ತರಕ್ಕೇರಿದವರು. ಆರ್ಥಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರಲ್ಲ. ಚುಚ್ಚಿದರೆ ಬಿಡರು. ಅವರ ಏಕಮುಖ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಕ್ವತೆ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ' ಎಂದರು.  ಗ್ರಂಥ ರಚನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಶ್ರಮ, ಹೂರಣವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಸಿ.ಎಚ್.ಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಬಾಳಿಲ ಮತ್ತು ಡಾ.ಎಂ.ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿಯವರು ವಿವರಿಸಿದರು. 508 ಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥದ ಮುಖ ಬೆಲೆ ಮುನ್ನೂರು ರೂಪಾಯಿ.

ಉದ್ಘಾಟನೆ

          ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಜರುಗಿದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕಜೆ ಈಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ದೀಪಜ್ವಲನದ ಮೂಲಕ 'ಮೂಡಂಬೈಲು 75' ಕಲಾಪಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ಕೊಟ್ಟು, 'ಕಲಾವಿದನ ಜೀವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಇಂತಹ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೊರಬರುವುದು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ' ಎಂದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಬಯಲಾಟ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರೊ:ಎಂ.ಎಲ್.ಸಾಮಗರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಬೇರೆ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನವು ಸಾತ್ವಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಏಕೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಯುವ ಜನರಿಗೆ, ಹೆತ್ತವರಿಗೆ, ಪಾಲಕರಿಗೆ ತಿಳಿಹೇಳುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೆಲಸಗಳಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ' ಎಂದರು.

          ಅಭ್ಯಾಗತರಾಗಿ ಪುತ್ತೂರಿನ ಶಾಸಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪ್ರಸಾದ್, ಪುತ್ತೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನನ್ಯ ಅಚ್ಯುತ ಮೂಡೆತ್ತಾಯರು ಶುಭ ಹಾರೈಸಿದರು.  ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡಾ.ತಾಳ್ತಜೆ ವಸಂತ ಕುಮಾರ್, ದ.ಕ.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರದೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಕಲ್ಕೂರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯ ಪಂಜ ಭಾಸ್ಕರ ಭಟ್ ಶುಭಾಶಂಸನೆ ಮಾಡಿದರು.

          ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕೂರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಮೂಡಂಬೈಲು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಮಾನ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆ.ಸೀತಾರಾಮ ರೈ ಸವಣೂರು ಇವರಿಂದ ಸ್ವಾಗತ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾನದ ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ.ಸಿ.ಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಕಡಬ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಿ.ಮುರಲೀಧರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೂಡಂಬೈಲು ಇವರಿಂದ ಧನ್ಯವಾದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕು.ಅನನ್ಯ ಬೊಳಂತಿಮೊಗರು, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ದೇಲಂತಮಜಲು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಅರ್ಥದಾರಿ ವಾಸುದೇವ ರಂಗಾಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹರೀಶ್ ಬೊಳಂತಿಮೊಗರು ಇವರಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ.

ತಾಳಮದ್ದಳೆ

          ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ 'ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸೊಗಸು' ಎಂಬ ಆಶಯದಲ್ಲಿ 'ಭೀಷ್ಮ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯ' ಮತ್ತು 'ಚಕ್ರಗ್ರಹಣ' ಎಂಬ ತಾಳಮದ್ದಳೆ. ಭಾಗವತರಾಗಿ ಪದ್ಯಾಣ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಕುರಿಯ ಗಣಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಚೆಂಡೆ ಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ - ಪದ್ಯಾಣ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್, ದಂಬೆ ಈಶ್ವರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ವದ್ವ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್; ಅರ್ಥದಾರಿಗಳಾಗಿ - ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್ (ಭೀಷ್ಮ 1), ಮೂಡಂಬೈಲು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಭೀಷ್ಮ 2), ಉಡುವೆಕೋಡಿ ಸುಬ್ಬಪ್ಪಯ್ಯ (ಕೌರವ), ಸುಣ್ಣಂಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ (ದ್ರೋಣ), ಶಂಭು ಶರ್ಮ (ಕರ್ಣ), ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಚಾರ್ (ಕೃಷ್ಣ), ಜಬ್ಬರ್ ಸಮೋ (ಅಭಿಮನ್ಯು), ವಾದಿರಾಜ ಕಲ್ಲೂರಾಯ (ಅರ್ಜುನ) - ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
          ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಸಂಮಾನ ಸಮಿತಿಯ - ಸಿ.ಈಶ್ವರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಬಿ.ರವಿಚಂದ್ರ, ಸಿ.ರಾಮಚಂದ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಬಿ.ಈಶ್ವರ ನಾಯ್ಕ, ಪ್ರೇಮಲತಾ ಟಿ.ರಾವ್, ಶುಭಾ ಗಣೇಶ್, ಉಮಾ ಡಿ.ಪ್ರಸನ್ನ, ರಮೇಶ ಬಾಬು, ವಾಟೆಡ್ಕ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ಕಾಡೂರು ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ.. ಮೊದಲಾದವರು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಕಲಾಪಗಳ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
(ಚಿತ್ರ : ಕ್ರಷ್ನಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋ, ಪುತ್ತೂರು)

Thursday, April 26, 2012

ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ಮೇಳದವರಿಂದ ’ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮೆ’



ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕು ವೀರಕಂಭ ಸನಿಹದ ಸಿಂಗೇರಿತೋಟ ’ದೇವಿಕಾ’ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಂಗೀತಾ-ಗಣೇಶ ಮಯ್ಯರ ಪುತ್ರ ಚಿ.ಆದಿತ್ಯಾ ಜಿ.ಯಸ್. ಇವನಿಗೆ ಉಪನಯನ. ಅಪರಾಹ್ನ ಖ್ಯಾತ ಭಾಗವತ ಕುರಿಯ ಗಣಪತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಭಾಗವತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ’ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವ’ ಪ್ರಸಂಗದ ತಾಳಮದ್ದಳೆ. ರಾತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ಮೇಳದವರಿಂದ ’ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮೆ’ ಪ್ರಸಂಗದ ಬಯಲಾಟ. ಸಿಡಿಮದ್ದು-ಬ್ಯಾಂಡ್ ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ’ಯಕ್ಷಗಾನ’ವನ್ನು ಸವಿದ ಅನುಭವ. ಭಾಗವತರಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪೂಂಜರ ’ಒಂದನೇ ಸೆಟ್’ ಆಟವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇಂದು (ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೫) ಪೂಂಜರ ಭಾಗವತಿಕೆ ಸೂಪರ್!